Home » Kiến Thức M&A » Tư vấn mua bán & sáp nhập doanh nghiệp: Quy trình và chi phí

Tư vấn mua bán & sáp nhập doanh nghiệp: Quy trình và chi phí

Nội dung bài viết

Tư vấn mua bán là dịch vụ thiết yếu giúp người tiêu dùng và doanh nghiệp lựa chọn sản phẩm hoặc dịch vụ phù hợp. Trong thị trường hiện nay, đầy rẫy thông tin và sự phức tạp, việc có một chuyên gia tư vấn là vô cùng cần thiết để đảm bảo sự chọn lựa thông minh và tiết kiệm thời gian. Bài viết này sẽ trình bày rõ ràng về tầm quan trọng của tư vấn mua bán, quy trình thực hiện và các kênh tư vấn phổ biến. Đặc biệt, bạn sẽ biết được các tiêu chí để chọn đơn vị tư vấn đáng tin cậy và những lưu ý cần thiết khi tham gia vào dịch vụ này.

Mục lục

Tổng quan về hoạt động mua bán & sáp nhập doanh nghiệp (M&A)
Tư vấn mua bán & sáp nhập doanh nghiệp là gì?
Khi nào doanh nghiệp cần tư vấn M&A?
Quy trình tư vấn mua bán & sáp nhập doanh nghiệp
Bước 1: Đánh giá doanh nghiệp và xác định mục tiêu M&A
Bước 2: Xây dựng chiến lược và phương án M&A
Bước 3: Định giá doanh nghiệp
Bước 4: Tìm kiếm và sàng lọc đối tác M&A
Bước 5: Thẩm định doanh nghiệp (Due Diligence)
Bước 6: Đàm phán và cấu trúc giao dịch
Bước 7: Hoàn tất giao dịch và hậu M&A
Chi phí tư vấn mua bán & sáp nhập doanh nghiệp
Các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí tư vấn M&A
Các hình thức tính chi phí tư vấn M&A phổ biến
Phí tư vấn cố định (Retainer Fee)
Phí thành công (Success Fee)
Phí kết hợp
Mức chi phí tư vấn M&A tham khảo
Lợi ích khi sử dụng dịch vụ tư vấn M&A chuyên nghiệp
Công ty TNHH ONE-VALUE Việt Nam

Tổng quan về hoạt động mua bán & sáp nhập doanh nghiệp (M&A)

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và thị trường liên tục biến động, mua bán & sáp nhập doanh nghiệp (M&A – Mergers & Acquisitions) đã trở thành một trong những chiến lược tăng trưởng quan trọng của nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam và trên thế giới.

Thông qua M&A, doanh nghiệp có thể:

Mở rộng quy mô nhanh chóng
Thâm nhập thị trường mới
Gia tăng thị phần và năng lực cạnh tranh
Tối ưu nguồn lực và chi phí vận hành
Thoái vốn hoặc tái cấu trúc hiệu quả

Tuy nhiên, M&A là một quá trình phức tạp, liên quan đến chiến lược, tài chính, pháp lý, thuế và con người. Chính vì vậy, tư vấn mua bán & sáp nhập doanh nghiệp đóng vai trò then chốt, giúp doanh nghiệp thực hiện thương vụ một cách an toàn, hiệu quả và tối ưu chi phí.

Tư vấn mua bán & sáp nhập doanh nghiệp là gì?

Tư vấn mua bán & sáp nhập doanh nghiệp (tư vấn M&A) là dịch vụ chuyên nghiệp hỗ trợ doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình thực hiện một thương vụ M&A, từ giai đoạn chuẩn bị chiến lược cho đến khi hoàn tất giao dịch và hậu sáp nhập.

Dịch vụ tư vấn M&A không chỉ đơn thuần là “giới thiệu đối tác”, mà bao gồm:

Tư vấn chiến lược M&A
Định giá doanh nghiệp
Tìm kiếm và sàng lọc đối tác
Thẩm định doanh nghiệp (Due Diligence)
Hỗ trợ đàm phán và cấu trúc giao dịch
Hoàn tất thủ tục pháp lý
Tư vấn hậu M&A (Post-M&A)

Việc sử dụng dịch vụ tư vấn mua bán & sáp nhập doanh nghiệp giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro, tiết kiệm thời gian và tối đa hóa giá trị thương vụ.

Khi nào doanh nghiệp cần tư vấn M&A?

Doanh nghiệp nên cân nhắc sử dụng tư vấn mua bán & sáp nhập doanh nghiệp trong các trường hợp sau:

Chủ doanh nghiệp muốn bán toàn bộ hoặc một phần doanh nghiệp
Doanh nghiệp cần gọi vốn chiến lược hoặc tìm đối tác sáp nhập
Doanh nghiệp muốn mở rộng thị trường nhanh chóng thông qua M&A
Doanh nghiệp cần tái cấu trúc, thoái vốn hoặc chuyển giao thế hệ
Nhà đầu tư muốn mua lại doanh nghiệp đang hoạt động

Trong tất cả các trường hợp trên, tư vấn M&A giúp doanh nghiệp ra quyết định đúng thời điểm, đúng đối tác và đúng giá trị.

Quy trình tư vấn mua bán & sáp nhập doanh nghiệp

Một quy trình tư vấn M&A chuyên nghiệp thường bao gồm 6–7 bước chính. Việc hiểu rõ quy trình giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch và chi phí.

Bước 1: Đánh giá doanh nghiệp và xác định mục tiêu M&A

Đây là bước nền tảng trong tư vấn mua bán & sáp nhập doanh nghiệp, bao gồm:

Phân tích mô hình kinh doanh
Đánh giá tình hình tài chính, dòng tiền
Xác định mục tiêu M&A (bán, mua, sáp nhập, gọi vốn…)
Đánh giá mức độ sẵn sàng cho M&A

Kết quả của bước này giúp doanh nghiệp hiểu rõ giá trị hiện tại và tiềm năng của mình trước khi tham gia M&A.

Bước 2: Xây dựng chiến lược và phương án M&A

Dựa trên mục tiêu đã xác định, đơn vị tư vấn M&A sẽ hỗ trợ:

Lựa chọn hình thức giao dịch phù hợp (bán cổ phần, bán tài sản, sáp nhập…)
Xác định tỷ lệ chuyển nhượng
Lập lộ trình M&A tối ưu về thời gian và chi phí

Một chiến lược M&A rõ ràng giúp doanh nghiệp tránh bị động và giảm rủi ro trong đàm phán.

Bước 3: Định giá doanh nghiệp

Định giá doanh nghiệp là bước quan trọng và thường gây nhiều tranh cãi nhất trong M&A. Đơn vị tư vấn sẽ áp dụng các phương pháp phổ biến như:

Phương pháp dòng tiền chiết khấu (DCF)
Phương pháp so sánh thị trường
Phương pháp tài sản

Tư vấn mua bán & sáp nhập doanh nghiệp giúp:

Định giá theo chuẩn mực khách quan
Làm rõ giá trị thực và giá trị kỳ vọng
Tạo cơ sở vững chắc cho đàm phán

Bước 4: Tìm kiếm và sàng lọc đối tác M&A

Đơn vị tư vấn M&A sẽ:

Tìm kiếm nhà đầu tư hoặc doanh nghiệp phù hợp
Sàng lọc đối tác dựa trên tiêu chí chiến lược
Đảm bảo bảo mật thông tin doanh nghiệp

Việc chọn đúng đối tác giúp thương vụ không chỉ thành công về tài chính mà còn bền vững về dài hạn.

Bước 5: Thẩm định doanh nghiệp (Due Diligence)

Thẩm định doanh nghiệp nhằm đánh giá toàn diện các rủi ro tiềm ẩn, bao gồm:

Thẩm định tài chính
Thẩm định pháp lý
Thẩm định thuế
Thẩm định nhân sự và vận hành

Đây là bước giúp nhà đầu tư và doanh nghiệp hiểu rõ thực trạng trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.

Bước 6: Đàm phán và cấu trúc giao dịch

Trong giai đoạn này, tư vấn M&A sẽ hỗ trợ:

Đàm phán giá và điều khoản
Cấu trúc giao dịch tối ưu (thanh toán, điều kiện ràng buộc…)
Chuẩn bị và rà soát hợp đồng

Sự hỗ trợ của tư vấn giúp giảm thiểu xung đột và bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp.

Bước 7: Hoàn tất giao dịch và hậu M&A

Sau khi ký kết, đơn vị tư vấn tiếp tục hỗ trợ:

Thực hiện thủ tục pháp lý
Chuyển giao quyền sở hữu
Tư vấn hậu M&A (Post-M&A)

Nhiều thương vụ chỉ thực sự thành công khi giai đoạn hậu sáp nhập được quản lý tốt.

Chi phí tư vấn mua bán & sáp nhập doanh nghiệp

Các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí tư vấn M&A

Chi phí tư vấn M&A không cố định mà phụ thuộc vào:

Quy mô và giá trị thương vụ
Mức độ phức tạp của doanh nghiệp
Phạm vi dịch vụ tư vấn
Thời gian thực hiện
Hình thức M&A (nội địa hay xuyên biên giới)

Các hình thức tính chi phí tư vấn M&A phổ biến

Phí tư vấn cố định (Retainer Fee)

Áp dụng cho giai đoạn chuẩn bị, định giá, chiến lược
Thu theo tháng hoặc theo dự án

Phí thành công (Success Fee)

Tính theo tỷ lệ % giá trị giao dịch
Chỉ thu khi thương vụ thành công

Phí kết hợp

Kết hợp giữa phí cố định và phí thành công
Phổ biến trong các thương vụ M&A tại Việt Nam

Mức chi phí tư vấn M&A tham khảo

Tại Việt Nam, chi phí tư vấn M&A thường dao động:

Phí cố định: từ vài chục nghìn đến vài trăm nghìn USD, tùy quy mô
Phí thành công: khoảng 2% – 5% giá trị thương vụ

Mặc dù chi phí không nhỏ, nhưng tư vấn mua bán & sáp nhập doanh nghiệp giúp doanh nghiệp tránh được những rủi ro có thể gây thiệt hại lớn hơn nhiều lần.

Lợi ích khi sử dụng dịch vụ tư vấn M&A chuyên nghiệp

Tối ưu giá trị doanh nghiệp
Giảm thiểu rủi ro pháp lý và tài chính
Tiết kiệm thời gian và nguồn lực
Tăng khả năng thành công của thương vụ
Đảm bảo lợi ích dài hạn sau M&A

Tư vấn mua bán & sáp nhập doanh nghiệp: Quy trình và chi phí là vấn đề mà bất kỳ doanh nghiệp nào cũng cần hiểu rõ trước khi tham gia M&A. Một quy trình bài bản cùng sự đồng hành của đơn vị tư vấn M&A chuyên nghiệp sẽ giúp doanh nghiệp ra quyết định đúng, giao dịch an toàn và tối đa hóa giá trị.

Trong bối cảnh M&A ngày càng phổ biến tại Việt Nam, việc đầu tư vào dịch vụ tư vấn M&A không chỉ là chi phí, mà là khoản đầu tư chiến lược cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.