Từ một môi trường ổn định đến nơi được trực tiếp tạo ra điều mới

Trước khi gia nhập ONE-VALUE, chị đã có trải nghiệm làm việc như thế nào? Điều gì khiến chị lựa chọn công ty?

Trước ONE-VALUE, mình có khoảng hai năm làm việc trong lĩnh vực nhân sự tại Nissan. Đây là một tập đoàn lớn nên quy trình, tiêu chuẩn và phương pháp làm việc đều được xây dựng rất bài bản từ Nhật Bản và áp dụng tại Việt Nam. Môi trường đó giúp mình học được tính chuyên nghiệp, kỷ luật và sự chỉn chu trong công việc.

Tuy nhiên, mình cũng nhận ra không gian để chủ động sáng tạo hoặc tự xây dựng một điều gì đó mới còn tương đối hạn chế. Mình muốn được thử thách nhiều hơn, muốn làm công việc mà những ý tưởng và sáng kiến cá nhân có thể tạo ra giá trị rõ ràng cho doanh nghiệp.

Sau khi hoàn thành chương trình MBA tại Nhật Bản, mình trở về Việt Nam và quyết định gia nhập ONE-VALUE. Công việc tại đây vừa gắn với Việt Nam, vừa liên quan chặt chẽ đến thị trường Nhật Bản, vì vậy mình có thể vận dụng những kinh nghiệm đã tích lũy. Điều hấp dẫn hơn cả là mình được trực tiếp tham gia xây dựng quy trình, phát triển dịch vụ mới và cùng công ty tạo ra những giá trị mới.

Vai trò hiện tại của chị tại ONE-VALUE là gì?

Mình gia nhập công ty từ vị trí Business Analyst, sau đó lần lượt đảm nhiệm các vị trí Senior Business Analyst, Team Leader, Senior Team Leader và hiện tại là APM – Assistant Project Manager.

Trước đây, công việc của mình tập trung nhiều vào chuyên môn như nghiên cứu thị trường, phân tích doanh nghiệp và hỗ trợ tư vấn chiến lược cho khách hàng Nhật Bản. Khi chuyển sang vai trò quản lý, mình dành nhiều thời gian hơn cho việc quản lý con người, xác định điểm mạnh của từng thành viên và bố trí nhân sự phù hợp với từng dự án.

Bên cạnh đó, mình cũng phụ trách triển khai một số dịch vụ và lĩnh vực tương đối mới của công ty, chẳng hạn như HRDD – thẩm định về nhân sự, tổ chức và quản trị; hay Business DD – thẩm định hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Trong quá trình làm việc, mình đã tham gia nhiều loại dự án, từ nghiên cứu thị trường, tìm kiếm đối tác, xây dựng chính sách cho doanh nghiệp đến hỗ trợ M&A. Công việc cũng cho mình cơ hội trực tiếp phỏng vấn doanh nghiệp, làm việc với chuyên gia, cơ quan nhà nước và kết nối các bên liên quan trong nhiều dự án Việt Nam – Nhật Bản.

Một báo cáo tốt phải giúp khách hàng biết nên làm gì tiếp theo

Một dự án nghiên cứu thị trường và tư vấn chiến lược tại ONE-VALUE thường được triển khai như thế nào?

Có thể nói một dự án đã bắt đầu ngay từ trước thời điểm hai bên ký hợp đồng. Trước tiên, ONE-VALUE làm việc với khách hàng để tìm hiểu nhu cầu, khó khăn và mục tiêu mà họ muốn đạt được. Từ đó, team xây dựng đề án, xác định phạm vi nghiên cứu, phương pháp thực hiện, sản phẩm bàn giao và tiến độ dự kiến.

Sau khi hai bên thống nhất và dự án chính thức bắt đầu, team sẽ tổ chức kick-off, tiến hành nghiên cứu, thu thập thông tin, phỏng vấn và phân tích dữ liệu. Với những dự án có quy mô lớn hoặc thời gian triển khai dài, chúng mình sẽ thực hiện báo cáo giữa kỳ, tiếp nhận phản hồi của khách hàng, điều chỉnh hướng nghiên cứu trước khi hoàn thiện báo cáo cuối kỳ.

Tại ONE-VALUE, báo cáo giữa kỳ không chỉ là một bản cập nhật tiến độ. Ngay ở giai đoạn này, team đã phải đưa ra được những insight quan trọng để khách hàng có thể xem xét lại hướng đi, hỗ trợ quá trình ra quyết định và bước đầu xác định next step.

Điểm mình cho rằng rất đặc trưng trong các báo cáo của ONE-VALUE là chúng mình không dừng lại ở việc trả lời: “Thị trường hiện nay như thế nào?” hay “Doanh nghiệp đang gặp vấn đề gì?”. Một báo cáo tốt còn phải giúp khách hàng trả lời được câu hỏi quan trọng hơn: “Sau khi có kết quả này, doanh nghiệp nên làm gì tiếp theo?”.

Team tìm kiếm những thông tin không thể có được chỉ bằng việc tra cứu trên Internet như thế nào?

Đây là một phần quan trọng trong know-how của doanh nghiệp. Tùy từng dự án, ONE-VALUE sẽ thiết kế phương pháp thu thập và kiểm chứng thông tin khác nhau.

Chúng mình có thể phỏng vấn các bên trong chuỗi giá trị như nhà cung cấp, nhà phân phối, khách hàng, đối thủ cạnh tranh hoặc những doanh nghiệp đang trực tiếp hoạt động trong ngành. Team cũng làm việc với chuyên gia, hiệp hội ngành nghề và cơ quan nhà nước để hiểu rõ hơn về thực tiễn thị trường, chính sách và những vấn đề chưa được công bố đầy đủ.

Trong nhiều trường hợp, thông tin công khai chỉ cho biết một doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực nào đó. Nhưng để xác định họ có thực sự đáp ứng tiêu chí của khách hàng hay có nhu cầu hợp tác hay không, chúng mình phải liên hệ trực tiếp qua điện thoại, email hoặc gặp mặt.

Tùy tính chất dự án, team còn có thể thực hiện khảo sát, quan sát thực tế tại doanh nghiệp, nhà máy hoặc điểm bán; tham dự triển lãm, hội chợ và kiểm chứng thông tin thông qua mạng lưới trong ngành.

Điều quan trọng nhất là không phụ thuộc vào một nguồn duy nhất. Mỗi thông tin cần được đối chiếu qua nhiều nguồn, đồng thời phải xem xét vị trí và lợi ích của người cung cấp thông tin trước khi đưa ra kết luận. Đó là một trong những khác biệt lớn giữa việc tìm kiếm trên Internet và một dự án nghiên cứu thị trường chuyên sâu.

Những dự án khó thường để lại nhiều giá trị nhất

Đâu là dự án để lại cho chị nhiều ấn tượng nhất?

Những dự án diễn ra thuận lợi đôi khi lại không để lại trong mình nhiều ấn tượng bằng những dự án khiến mình vấp ngã, gặp khó khăn và phải học một lĩnh vực hoàn toàn mới.

Một ví dụ gần đây là dự án HRDD – thẩm định về nhân sự, tổ chức và quản trị doanh nghiệp. Trước đó, mình chưa từng có kinh nghiệm trực tiếp triển khai loại hình thẩm định này. Trước khi dự án bắt đầu, CEO đã dành khoảng một giờ để training và truyền đạt toàn bộ cách tiếp cận.

Lúc ấy, mình cảm thấy giống như được nghe đọc cả một cuốn sách chỉ trong một lần. Mình có thể hiểu nội dung, nhưng chưa thực sự cảm nhận được chiều sâu và cũng chưa biết phải vận dụng vào từng tình huống như thế nào.

Chỉ khi trực tiếp tham gia dự án, đối mặt với khó khăn, phân tích dữ liệu, thực hiện phỏng vấn và phải đưa ra nhận định, mình mới dần “ngấm” những kiến thức đã được truyền đạt.

Tại thời điểm mình chia sẻ câu chuyện này, dự án mới hoàn thành báo cáo giữa kỳ nhưng đã nhận được phản hồi tích cực. Khách hàng đánh giá ONE-VALUE đã thực sự đặt mình vào vị trí của họ để đưa ra những góc nhìn thực tế và chuẩn xác.

Team cũng không dừng lại ở việc chỉ ra vấn đề rồi kết thúc bằng một bản báo cáo, mà tiếp tục phân tích mức độ ảnh hưởng và đề xuất những bước đi cụ thể. Đây là dự án đáng nhớ bởi mình vừa được học một lĩnh vực mới, vừa phải vượt qua nhiều thử thách và cuối cùng tạo ra được giá trị thiết thực cho khách hàng.

Cơ hội được trao sớm, nhưng luôn đi kèm trách nhiệm

Nhân viên trẻ tại ONE-VALUE có cơ hội tham gia những phần việc quan trọng trong dự án không?

Có. Ngay từ giai đoạn đầu, các bạn trẻ đã có thể phụ trách một phần nghiên cứu, xây dựng danh sách doanh nghiệp, chuẩn bị tài liệu phỏng vấn hoặc tham gia các cuộc họp nội bộ của dự án.

Khi đã hiểu dự án và chứng minh được năng lực, các bạn có thể trực tiếp phỏng vấn doanh nghiệp, trình bày phần nội dung mình phụ trách trước khách hàng, đưa ra nhận định và đề xuất hướng xử lý.

Tại ONE-VALUE, cơ hội được trao tương đối sớm, nhưng cơ hội luôn đi kèm với trách nhiệm. Người phụ trách phải đảm bảo tiến độ, độ chính xác của thông tin và có khả năng giải thích cơ sở cho những kết luận mình đưa ra.

Trong một dự án điển hình, Project Manager sẽ quản lý định hướng, tiến độ và chất lượng tổng thể. PIC chính chịu trách nhiệm triển khai công việc hằng ngày và phối hợp giữa các thành viên. Các Business Analyst và Intern sẽ phụ trách những phần việc cụ thể như thu thập thông tin, phân tích dữ liệu, chuẩn bị tài liệu, liên hệ doanh nghiệp hoặc hỗ trợ phỏng vấn.

Ngay từ đầu, team sẽ xây dựng WBS, xác định rõ từng đầu việc, người phụ trách, thời hạn và các mốc quan trọng. Nhờ đó, mỗi thành viên hiểu rõ trách nhiệm của mình và hạn chế việc chồng chéo hoặc bỏ sót công việc.

Từ một người nhút nhát đến vai trò dẫn dắt đội ngũ

Sau ba năm tại ONE-VALUE, chị thấy bản thân thay đổi rõ nhất ở điểm nào?

Mình tiến bộ rõ rệt ở bốn nhóm kỹ năng.

Đầu tiên là khả năng nghiên cứu và kiểm chứng thông tin, đặc biệt đối với số liệu. Nghiên cứu thị trường là lĩnh vực rất nhạy cảm với những con số. Chỉ cần sai một dấu chấm, dấu phẩy hoặc nhầm đơn vị, kết quả tính toán, lợi nhuận dự kiến hay thậm chí toàn bộ business plan của khách hàng đều có thể thay đổi. Công việc này đã hình thành cho mình thói quen kiểm tra kỹ từng chi tiết.

Thứ hai là tư duy phân tích: chuyển dữ liệu thành insight, từ insight đưa ra kết luận và đề xuất cụ thể. Kỹ năng này có thể học từ sách, nhưng theo mình, không có phương pháp nào hiệu quả bằng việc trực tiếp làm nhiều dự án, mắc lỗi, nhận phản hồi và liên tục cải thiện.

Thứ ba là kỹ năng quản lý công việc và con người, từ lập kế hoạch, phân công, kiểm soát tiến độ đến đảm bảo chất lượng khi phải xử lý đồng thời nhiều dự án và phối hợp với nhiều thành viên khác nhau.

Cuối cùng là khả năng giao tiếp và điều phối trong môi trường Việt Nam – Nhật Bản. Tại ONE-VALUE không có vị trí chỉ làm nhiệm vụ phiên dịch đơn thuần. Người tham gia cuộc họp phải hiểu mục tiêu của hai bên, làm chủ nội dung và điều phối cuộc trao đổi để tạo ra kết quả tốt nhất.

Quá trình đó cũng làm mình thay đổi nhiều về tính cách. Từ một người khá nhút nhát và thiếu tự tin, mình dần trở nên cởi mở hơn, sẵn sàng lên tiếng, chia sẻ quan điểm và chủ động đón nhận những cơ hội mới.

“Output của tôi không chỉ là báo cáo”

Ở vai trò quản lý, thời điểm nào khiến chị cảm thấy công việc của mình có ý nghĩa nhất?

Có hai thời điểm khiến mình cảm nhận rõ nhất giá trị của công việc.

Thứ nhất là khi kết quả nghiên cứu của team giúp khách hàng đưa ra một quyết định quan trọng. Nhiều khách hàng biết rằng họ muốn gia nhập thị trường Việt Nam nhưng chưa hiểu rõ thị trường, chưa biết nên bắt đầu từ phân khúc nào, lựa chọn phương thức gia nhập ra sao hoặc hợp tác với đối tác nào.

Khi ấy, nghiên cứu của ONE-VALUE không chỉ cung cấp thông tin tại một thời điểm mà còn giúp khách hàng xác định hướng đi và hỗ trợ quá trình ra quyết định trong dài hạn. Khi thấy kết quả của team thực sự được khách hàng sử dụng, mình cảm nhận rất rõ ý nghĩa của công việc.

Thứ hai là khi mình nhìn thấy các thành viên trong team trưởng thành. Ban đầu, một bạn có thể chưa biết nên nghiên cứu từ đâu hoặc phân tích như thế nào. Nhưng sau khi được hướng dẫn và trực tiếp tham gia dự án, bạn ấy dần có thể tự mình hoàn thành công việc.

Mình vẫn thường nói vui rằng output của mình không chỉ là những báo cáo nộp cho khách hàng. Một output quan trọng khác chính là những nhân sự xuất sắc đã trưởng thành cùng mình qua mỗi dự án.

Mình hình dung việc phân công nhân sự giống như ghép một bức tranh. Mỗi người là một mảnh ghép có hình dạng và thế mạnh riêng. Vai trò của người quản lý là hiểu từng người, sau đó kết hợp các thành viên sao cho những điểm mạnh có thể bổ trợ cho nhau và tạo ra kết quả tốt nhất cho toàn team.

Không cần đồng ý với cấp trên, nhưng phải có logic và căn cứ

Khi các thành viên có quan điểm khác nhau, team giải quyết như thế nào?

Mọi người sẽ trao đổi cởi mở và so sánh các phương án dựa trên ba yếu tố chính: thời gian thực hiện, chi phí và giá trị mang lại cho khách hàng. Phương án tạo ra giá trị tổng thể tốt nhất sẽ được lựa chọn.

Một điều mình khá tự hào là tại ONE-VALUE, các ý kiến đều phải dựa trên logic, dữ kiện và số liệu. Một phương án không được lựa chọn chỉ vì người đề xuất có vị trí cao hơn hoặc được yêu thích hơn. Khi mọi người cùng sử dụng dữ liệu và bằng chứng làm thước đo chung, giá trị của từng đề xuất cũng trở nên rõ ràng hơn.

Mình hoan nghênh việc trong team xuất hiện những quan điểm khác nhau. Sự khác biệt không nhất thiết dẫn đến tranh chấp. Nếu được trao đổi tích cực, nó sẽ giúp phương án ban đầu tiếp tục được phản biện và hoàn thiện.

Mình không muốn các thành viên chỉ làm theo phương án được đưa từ trên xuống mà không suy nghĩ. Kể cả khi có quan điểm khác với cấp trên, mọi người vẫn được khuyến khích trình bày, cùng phân tích và thống nhất phương án tối ưu nhất cho dự án.

Người phù hợp với ONE-VALUE cần chủ động trong cả cách đặt câu hỏi

Theo chị, người như thế nào có thể phát triển tốt trong team?

Yếu tố đầu tiên là sự chủ động và tinh thần trách nhiệm. Trong thực tế, không phải công việc nào cũng có sẵn một hướng dẫn hoàn chỉnh. Mỗi người cần tự tìm hiểu, xác định vấn đề, đặt câu hỏi và đề xuất phương án trước khi nhờ cấp trên hỗ trợ.

Nếu một bạn chỉ hỏi: “Chị ơi, phần này làm thế nào?” hoặc “Chị review giúp em nội dung này”, mình sẽ khó phản hồi ngay vì chưa biết bạn đã tìm hiểu đến đâu, đang vướng ở điểm nào và cần hỗ trợ điều gì.

Nhưng nếu bạn nói: “Em đã đánh dấu những nội dung chưa chắc chắn, chị giúp em kiểm tra các điểm này đã hợp lý chưa” hoặc “Em đang thực hiện theo phương án A nhưng nhận thấy có những rủi ro sau, chị có thể góp ý giúp em cải thiện phương án không?”, mình sẽ phản hồi ngay. Cách đặt câu hỏi ấy cho thấy bạn đã chủ động suy nghĩ và có trách nhiệm với kết quả cuối cùng.

Yếu tố thứ hai là tư duy logic và tư duy cải tiến. ChatGPT cùng các công cụ AI có thể hỗ trợ nhiều kỹ năng kỹ thuật, nhưng người làm tư vấn vẫn phải đánh giá được thông tin nào hợp lý, đâu là vấn đề cốt lõi và làm thế nào để cải thiện chất lượng công việc. Nếu không có tư duy logic, chúng ta cũng khó sử dụng AI hiệu quả.

Yếu tố thứ ba là ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Nhật. Khi doanh nghiệp Nhật Bản làm việc với doanh nghiệp Việt Nam, ONE-VALUE không chỉ đóng vai trò phiên dịch mà còn là đơn vị điều phối và làm chủ quá trình trao đổi. Nếu chỉ dịch câu chữ mà không hiểu dự án, bối cảnh và mục tiêu của hai bên, chúng ta sẽ khó truyền tải được đầy đủ hàm ý phía sau nội dung.

Vì vậy, một người có tinh thần chủ động và trách nhiệm, tư duy logic, năng lực ngoại ngữ cùng khả năng điều phối sẽ có nhiều cơ hội phát triển trong team.

Điều quan trọng là môi trường có phù hợp hay không

Chị muốn nhắn gửi điều gì tới những ứng viên đang cân nhắc gia nhập ONE-VALUE?

Theo mình, điều quan trọng nhất không phải một môi trường tốt hay không tốt một cách tuyệt đối, mà là môi trường đó có phù hợp với mình hay không.

Mình thường lấy ví dụ về cuộc thi giữa rùa và thỏ. Nếu thi chạy trên cạn và thỏ không chủ quan, rùa gần như chắc chắn sẽ thua. Nhưng nếu cuộc thi diễn ra dưới nước, kết quả chưa chắc đã như vậy. Sự phù hợp giữa năng lực của mỗi người và môi trường xung quanh có ảnh hưởng rất lớn đến khả năng phát triển.

Khoảng 80% công việc tại ONE-VALUE là những công việc mới và khó. Đây cũng là đặc thù của ngành tư vấn. Nếu bài toán đơn giản và doanh nghiệp có thể tự giải quyết, họ sẽ không cần tìm đến một công ty tư vấn. Khách hàng thường tìm đến ONE-VALUE khi gặp những vấn đề mới, phức tạp hoặc chưa thể tự xử lý bằng nguồn lực nội bộ.

Vì vậy, những người ngại thay đổi, chỉ muốn thực hiện các công việc quen thuộc hoặc cần một hướng dẫn cố định cho mọi tình huống có thể sẽ chưa phù hợp với môi trường này.

Ngược lại, nếu bạn thích trải nghiệm điều mới, có khả năng thích ứng linh hoạt, chủ động học hỏi và không ngại giải quyết những bài toán khó, ONE-VALUE sẽ là môi trường giúp bạn phát triển rất nhanh.